परिचय
गाईभँैसीको पिसाब तथा स्थानिया स्तरमा पाईने अमिलो, टर्रो, पिरो, तितो स्वाद भएका बोटविरुवाहरु जस्तै निम, तितेपाती, वनमारा, असुरो आदी प्रयोग गरी बनाईएको मललाई झोल मल अथवा गिती मल भनिन्छ । यसलाई जैविक विषादी तथा जैविक मल दुवै दृष्टिकोणले प्रयोग गरीन्छ । आर्थिक दृष्टिकोणले सस्तो, सर्वसुलव , वातावरणिय दृष्टिकोणले उपयुक्त हुने तथा मानव स्वास्थामा असर नपु्याउने हँदा आजभोलि यसको प्रयोग बढेको पाइन्छ ।

जौबिक बिषादी किन ?
बिषादीका लागि प्रयोग हुनेस्रोतसाधन स्थानीय रुपमा सजिलै उपलब्ध हुने,
तयार गर्न सरल र सजिलो,
कम खर्चिलो,
स्वास्थ्यमा असर नगर्नेर्,
शत्रु जीवबाट बालीलाई जोगाउने मित्र जीवको सुरक्षा हुने ।

आवश्यक सामाग्रीहरू
स्थानिया स्तरमा पाईने अमिलो, टर्रो, पिरो, तितो स्वाद आउने हरीयो पातहरु जस्तै निम, तितेपाती, वनमारा, असुरा, बकाइनो, सयसत्री, खुर्सानी, लसुन, प्याज, इत्यादि ।
गाईभँैसीको काँचो गोबर र पिसाब ।
पानी इ.एम. झोल

तयार गर्ने विधि
माथि उल्लिखित सामाग्रीहरू लाई टुक्राएर मसीनो पार्ने
२० लिटर ड्रममा झोल मल तयार पार्न १० के.जी मसिना टुक्रा पातहरु ड्रममा राख्ने ।
त्यसमा ४ लिटर गाईभँैसीको पिसाब, १ लिटर इ.एम र १ के.जी काठको धुलो मिसाउने ।
यसरी तयार पारीएको मिश्रणलाई हावा नछिर्ने गरी ड्रममा बन्द गरी घाम लाग्ने ठाँउमा राख्ने र प्रत्यक २–२ दिनको फरकमा चलाउदै जाने ।
गर्मी समयमा यसरी बनाईएको झोलमल ३ हप्तामा प्रयोग गर्न योग्य हुन्छ भने जाडो समयमा ४–५ हप्ता पछी प्रयोग गर्न योग्य हुन्छ ।

प्रयोग गर्ने विधि
यसरी प्रयोग गर्न तयार भएको मिश्रणबाट १ लिटर झोल निकालि ८ लिटर पानि मिसाई कलिलो विरुवामा प्रयोग गर्न सकिन्छ भने अलि पछीको बिरुवाको अवस्थामा १ लिटर झोलमल ४ लिटर पानि मिसाउदा उपयुक्त हुन्छ ।

फाईदाहरु
झोलमल आर्थिक दृष्टिकोणले सस्तो, सर्वसुलव , वातावरणिय दृष्टिकोणले उपयुक्त हुने तथा मानव स्वास्थामा असर पु्याउँदैन
यसले जैविक मल, जैविक विषादी दुबैको काम गर्छ ।
स्थानिया बोटबिरुवा तथा गाईभँैसीको पिसाब प्रयोग सकिन्छ ।
बाली विरुवामा क्षती पुु¥याउने किरा धपाउन मद्दत गर्दछ।