सनिबार राती ११ बजे प्यूठान अस्पतालमा एउटा डरलाग्दो सल्यक्रिया गरिएको छ । रोल्पाको खुंग्री स्थित घर भएकी २७ वर्षिय डाली घर्तीमगरलाई लगातार रक्तश्राव भयो । सात महिनाको बच्चा उनको पेटमा थियो । भिडियो एक्सरेको रिपोर्ट अनुसार पेटमा बच्चा तेर्सो परेको थियो । रगत भने रोकिदै रोकिएको थिएन । उनको यस अघि पनि सल्यक्रिया गरिएको थियो । पाठेघरको अगाडि साल आएर बसेको थियो ।

-Previous cs with placenta previa with severe haemorrage with transverse lie with hypovolumic shock

त्यसैले उनको सल्यक्रिया निकै चुनौतीपूर्ण थियो । सनिबार राती प्यूठान अस्पतालमा उनको चेक जाँच भयो । डालीको त्यो अबस्था देखेर नर्सिङ कर्मचारी समेत आत्तिन थाले । रगत बगिरहेको छ ।

उनको शरिरमा हेमोग्लोबिन को मात्रा समेत घट्दै गएको थियो । नर्सीङ कर्मचारिले चिकित्सकलाई खबर गरे । बिरामिको अबस्था बुझेर रगत सहयोगको लागि चिकित्सकले मलाई सम्पर्क गरे । म आत्तिदै अस्पतालमा पुगे । त्यहाँ मेरो रगतको पनि उत्तिकै आवश्यक थियो । एम डी जी पी चिकित्सक सहितको टिमले बिरामिलाई हेर्दै थिए । चिकित्सकहरु आत्तिन थाले । चिकित्सकहरु बिरामीलाई बाहिर रिफर गर्ने सल्लाह गर्दै थिए । तर, बाटोमै केही पो हुने होकि भन्ने ठूलो डर थियो । केही बेरपछि प्यूठान अस्पतालका एम डी जी पी सन्तोस केसिले आफ्नो टोली संग सल्लाह गरेर निर्णय लिए । सकिन्छ आमा र बच्चा, अथवा आमालाई भएपनी बचाउने । उनको यो निर्णय निकै चूनौतीपूुर्ण थियो । उनीसंग बलियो टिम भएकाले उनले यो आट गरे । बालरोग बिशेषज्ञ सौरभ श्रेष्ठ , चिकित्सक पारुल खड्का , रतन सुवेदी सहित नर्सिङ  कर्मचारीहरु रमिला राई, नारायणी पाण्डे र सन्ध्या रिजालको टोली सक्रिय थियो । अस्पतालमा बि पोजिटिभ समुहको रगत संकलन गर्न लगाईयो ।

अस्पतालका आवश्यक जनशक्ति प्रयोग गरि डालीको शल्यक्रिया गर्ने निर्णय गरियो । शल्यक्रिया कक्षमा कार्यालय सहयोगिहरु सोनिया बिस्ट र सरिता सुनारले सामान तयार पार्दै थिए । बिरामिलाई शल्यक्रिया कक्षको बेडमा राखिएको थियो । एनेस्थेसिया सहायक मधु सुनारले बिरामिलाई व्यहोस बनाएर बिरामिलाई भुलाउन लागे । डाक्टर पारुल खड्काले पेट चिर्ने भागमा बेटाडिनले सफा गर्न लागिन । केहिबेरपछि डाक्टर सन्तोस केसिले पेटलाई चिर्न सरु गरे । जब पाठेघर चिर्न सुरु गरियो रगतको खोलो बग्न थाल्यो । लामो प्रयास पछि पाठेघरबाट बच्चालाई जिबित निकालियो । त्यसपछी बच्चालाई बालरोग बिशेषज्ञ डाक्टर सौरभ श्रेष्ठको जिम्मा लगाईयो । आमालाई भने निकै गाह्रो भैसकेको थियो । मुखमा अक्सिजन जोडिएको थियो । नबजात शिशुकी आमा जीवन र मरणको दोसादमा पुगिसकेकी थिईन । बिरामिका खुट्टा तनक्क तन्किन थाल्यो । मैले एकोहोरो बिरामिको आखामा हेरिरहेको थिए । आफैले आफैलाई थाम्न सकिरहेको थिएन । बिरामिका आँखा पनि सेता सेता हुँदै गए । भित्तामा टासिएको मोनिटर मा हेर्दा उनको प्रेसर रक्तचाप सबै घट्दै गएको देखिन्थ्यो । चिकित्सकहरु झन आत्तिन थाले । तर आफ्नो काम छोडेका थिएनन् ।

सङित पनि डाक्टरको साथी हँुदोरहेछ छेउमा सानो मन्द आवाजमा नेपाली गित बजिरहेको थियो । बिरामिलाई रगतको आवश्यक पर्न थाल्यो म दौडिदै ब्लड बैंकमा पुगेर आफ्नो रगत निकाल्न लगाई केहि बेरमै मेरो ताजा रगत लिएर शल्यक्रिया कक्षमा पुगे । रगत बिरामिलाई दिईयो । लगातार ४ पिन रगत दिएपछी नबजात शिशु की आमाको अनुहारमा केही सकारात्मक लक्षण देखियो । शल्यक्रिमा संलंलग्न चिकित्सकहरुले ताली बजाए । आमा र बच्चालाई बचाउन सफल भैयो भन्दै खुसी भए ।
केहि क्षणमै नबजात शिशुकी आमा बच्चालाई हेरेर मुसुक्क हासिन । त्यो हासोले सबैको मुहारलाई परिबर्तन गरिदियो । कोहि पेट सिलाउदै थिए ,कोहि आमालाई भुलाउदै थिए त कोहि भने बच्चालाई भुलाउदै थिए । भुईभरी रगत चताछुल्ल थियो । चिकित्सकहरुका भित्री बस्त्र समेत रगतले भिजेका थिए । बाहिर बिरामिका आफन्तहरु रुदै चिकित्सकहरुसंग बिरामिलाई बचाईदिनुहुला भन्दै प्रार्थना गरिरहेका थिए । केहिबेर पछि नबजात शिशुलाई आफन्तलाई भेट्न दिइयो । उनीहरुले नबजात शिशुलाई काखमा च्यापेर चुम्बन गर्न थाले, उनीको जिज्ञासा आमाको श्वास्थ्य अबस्थाबारे थियो । नआत्तिनुस ठिक हुँदै छ सन्चो हुन्छ भनेपछि आफन्तहरु निकै खुसी भए । केहिबेर पछि सुत्केरिलाई शल्यक्रिया कक्षबाट बाहिर ल्याईयो । सायद चिसोले होला सुत्केरी आमा कामिरहेकी थिईन । हिटर लगाएर उनलाई न्यानो पारियो । उनको उपचार गर्दा गर्दै रातिको १२ बजिसकेको थियो ।

म पनि उनीहरुसंगै चिया पिउन बाहिर निस्किए । चिया पिउन नपाउदै नर्सिङ कर्मचारिको फोन आयो । “डाक्टर डाक्टर सुत्केरी आमालाई फेरि ब्लिडीङ हुन थालेको छ के गर्ने” ? पुन डाक्टरले भने “ सिस्टर गजहरु राखिदिनुस एकछिन पछि हेरौला” केहिबेर पछि उस्तै फोन आएपछि चिकित्सकहरु चियापिउन छाडेर दौडिदै बिरामिकहा पुगे । बिरामिको पाठेघरबाट फ्रेस रगत बगिरहेको थियो । साथमा रगत पनि चढाई राखिएको थियो । पटक पटक रोक्ने कोसिस गर्दा पनि मन्द गतिमा रगत बगिरहेको थियो । सुत्केरी आमालाई सेता रक्तकोषको अभाब रहेको र उक्त रगत चढाउनको लागि बुटवल पठाउने चिकित्सकहरुले निधो गरे । रातीको २ बजेतिर सुत्केरी आमा र बच्चालाई बुटवल स्थित लुम्बिनी प्रादेशिक अस्पतालमा पठाईयो । अहिले बिरामिको रगत बग्न रोकिएको जानकारी छ । आमा र बच्चा सकुसल छन् । सायद बिरामिलाई प्यूठान अस्पतालमा ल्याउन १० मिनेट पनि ढिलो गरिन्थ्यो भने आमा र बच्चा दुबैको ज्यान जान सक्ने चिकित्सक सन्तोस केसिले बताए । बिन्ती छ भगवान यो नबजात शिशु र आमा लाई केही नहोस् ।