News Portal

रेडियो सुन्नुहोस्

जुम्री किनारको बस्ती जोखिममा

गिरुप्रसाद भण्डारी
९५३ पटक

प्यूठान — प्यूठान नगरपालिका–२, ३ र ४ को सिमानास्थित जुम्री खोला बगरमा धमाधम घर निर्माण भइरहेका छन् । खोलाको बहाव परिवर्तन हुने गरी घर बनाउन थालेपछि बस्ती जोखिममा परेको छ ।

निजी जमिन भन्दै स्थानीयवासीले प्लटिङ गर्नेलाई जग्गा बिक्री गरेपछि संरचना निर्माण हुन थालेका हुन् । निर्माणसंहितामा बगरमा भवन बनाउन नहुने मापदण्ड छ । त्यसविपरीत जुम्री बगरमा दर्जनौं घर बनेका छन् ।

पाँच–सात वर्षपहिलेदेखि जोखिमयुक्त क्षेत्रमा धमाधम घर निर्माण भइरहँदासमेत स्थानीय प्रशासन र नगरपालिका मूकदर्शक बनेका छन् । जुम्रीस्थित पक्की पुल क्षेत्रको तल्लो भागका २० घर जोखिममा रहेको स्थानीय कल्पना परियारले बताइन् । खोला किनारमा गरिएको प्लटिङमा घडेरी किनेर घर बनाएकामा अहिले पछुतो लागेको उनले सुनाइन् । ‘जुम्री पक्की पुलको तल्लो भाग क्षेत्रमा निकै जोखिम छ,’ उनले भनिन्, ‘अहिलेसम्म कतैबाट पनि रोकथामका लागि पहल भएको छैन ।’ प्लटिङ गरेकाहरूले घडेरी बिक्री गरेपछि हराउँछन् । स्थानीय सरकारले पनि नियन्त्रण नगर्दा बस्ती जोखिममा परेको उनले बताइन् ।

स्थानीय तहले विपद् प्रतिकार्ययोजना बनाएर यस्ता जोखिमयुक्त स्थानमा भौतिक संरचना निर्माण गर्न रोक लगाउनुपर्ने जिल्लामा विपद् व्यवस्थापनमा काम गर्दै आएका स्रोत व्यक्ति सञ्जय रिजालले बताए । ‘विपद् व्यवस्थापनको दृष्टिकोणले जोखिम रहेको जुम्री क्षेत्रमा धमाधम घर निर्माण भएका छन्,’ उनले भने, ‘यसमा स्थानीयसरकारको ध्यान पुग्नुपर्छ ।’

स्थानीय सरकारले बस्ती कहाँ बसाल्ने, खेती कहाँ गर्ने र उद्योग सञ्चालन गर्ने स्थान पहिचान गर्नुपर्नेमा छाडा छोडेका कारण अव्यवस्थित प्लटिङ र बसोबास भइरहेको रिजालले बताए । ‘विगतमा खोला बग्ने बहावमा घर ठडिइरहेका छन्,’ उनले भने, ‘खोलाको किनारबाट टाढा निर्माण गर्नुपर्नेमा बगरमा घर बन्न थालेपछि विपद् निम्तिने खतरा छ ।’ ०७३ साउन ११ गते आएको बाढीले धेरै घरमा नोक्सान पुर्‍याएको रिजालले बताए ।

स्थानीय सरकारले जोखिमयुक्त स्थानमा भौतिक संरचना निर्माण भए रोक्न पहल लिनुपर्ने प्रमख जिल्ला अधिकारी बद्रीनाथ गैरेले बताए । वर्तमान ऐन–कानुन मिचेर जोखिमयुक्त स्थानमा भौतिक संरचना निर्माण भएको सम्बन्धमा स्थानीय प्रशासनले चाँडै निर्णय लिने उनले बताए ।

जुम्री खोलामा आउने बाढीको निकाससमेत अवरुद्ध हुने गरी संरचना निर्माण भइरहेको प्यूठान नगरपालिकाका मेयर अर्जुनकुमार कक्षपतिले स्विकारे । अहिले नियन्त्रण नगरे ठूलो जनधनको क्षति हुने उनले बताए । ‘स्थानीय सरकारले रोक्न खोज्दाखोज्दै धेरै घर निर्माण भएका छन्,’ उनले भने, ‘यस्तो कार्य सबै लागेर रोक्नुपर्छ ।’

०४४ मा नापी नक्सा हुँदा खोलाको भाग सानो राखिएको थियो । धेरै क्षेत्रफल भएको क्षेत्रमा १८ मिटर र साँघुरो भएको स्थानमा ४ मिटर चौडासम्म नापी नक्सामा खोला रहेको छ । हाल जुम्रीको पक्की पुलभन्दा माथि खयरघारीसम्म खोलाको भागलाई सडक मानेर वरिपरि घर निर्माण भएको जिल्ला नापी कार्यालय प्यूठानका सूचना अधिकारी भोजराज भुसालले बताए ।

पक्की पुलभन्दा तल्लो क्षेत्रमा खोला आफ्नै भागमा बगेको उनले सुनाए । पहिले जुम्री खोलामा बाढी आउँदा न्यूनतम ५० मिटर चौडा बगर बनाउने गरेर बग्ने गरेको प्यूठान नगरपालिका–४, टारीका ८४ वर्षीय लोकबहादुर भण्डारीले बताए । ‘बगरको पुर्जा बोकेर आफ्नो जमिन भन्दै बिक्री गरिरहेका छन्,’ भण्डारीले भने, ‘खोलो बार्‍ह वर्षमा फर्कन्छ भन्छन् । पहिलेकै स्थानमा खोलो फर्के जुम्री बजार बच्दैन ।’

श्रोतः https://www.kantipurdaily.com/pradesh-5/2019/04/08/15546961252711394.html?fbclid=IwAR2JINanUL3kcMUeW6Yo4lM7H1lwkSOqDBGSHq900pXRSP5B_y6hxIBipTg
प्रतिकृया दिनुहोस्

भानुभक्त मा वि बर्वाेटको अन्तीम मत परिणाम

प्युठानको मल्लरानी गाँउपालिका ३ वर्वोट स्थित भानुभक्त माध्यमिक विद्यालयमा वि व्य स गठन गर्दा जम्मा...

गाैतम बुद्धको २५६८ औं जयन्ती आज मनाइँदै, लुम्बिनीमा बिशेष समाराेह हुने

गाैतम बुद्धको २५६८ औं जयन्ती आज मनाइँदै छ । प्रत्येक वर्ष वैशाख शुक्ल पूर्णिमाका दिन...

जेष्ठ १३ गतेदेखि आई.पि.भी खोप अभियान सञ्चालन हुँदै

जेष्ठ १३ गतेदेखि प्यूठान सहित देशभर एकसाथ आई.पि.भी खोप अभियान सञ्चालन हुने भएको छ ।...

सुस्त श्रवण शक्ति भएका विद्यार्थीहरुलाई शैक्षिक सामग्री

पेशागत महासंघ जिल्ला कमिटी प्यूठानले सुस्त श्रवण शक्ति भएका विद्यार्थीहरुलाई शैक्षिक सामग्री वितरण गरेको छ...

भानुभक्त मा.बि बर्बोटको वि.व्य.स. गठन निर्वाचनद्धारा गरीने

प्यूठानको चुजाठाटी स्थित भानुभक्त मा.बि बर्बोटको विद्यालय व्यवस्थापन समिती सदस्य गठन चुनाबी प्रकृयामा पुगेको छ...