News Portal

रेडियो सुन्नुहोस्

मल्लरानीको बिकासले गति लिंदैछ ः खड्का

बोम बहादुर परियार २०८० कार्तिक १०
४२१ पटक
२०८० कार्तिक १०

प्यूठान जिल्लाको मल्लरानी गाउँपालिकाको समग्र गतिविधीबारे झुलेनी पोष्ट साप्ताहिक पत्रिकाका लागि झुलेनी पोष्टकर्मी बोम बहादुर परियारले मल्लरानी गाउँपालिकाका अध्यक्ष कृष्ण बहादुर खड्कासँग गरेको कुराकानीको सारसंक्षेप ः

अध्यक्ष ज्यू ,तपाईलाई स्वागत छ ।
धन्यवाद ।
 तपाई जनप्रतिनिधि भइसकेपछि लगभग डेढ बर्ष बिताईसक्नु भो , कस्तो लागिरहेको छ ?

यो डेढ बर्षको अवधिमा हामी निर्वाचित भएर आइसकेपछि स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन र संविधान कानुन अनुसार गाउँपालिकाले गर्नुपर्ने कामहरु अगाडी बढाईराखेका छौ । जनताका चाहाना धेरै छन् र हामीसँग बजेट सीमित छ । त्यसलाई हामीले सकेसम्म तल देखि जनताले छानेर पठाएका चाहाना अनुसारका योजना र बिकास निर्माणका कामहरुलाई अगाडी बढाउने प्रयत्न गरिराखेका छौ । अहिले सम्म ठिक छ र ठिकै ढङ्गले अगाडी बढिराखेको छौं ।
 हजुर त प्रधानपन्च चलाएको मान्छे पनि हो। तीन वटा व्यवस्था भोगिसक्नु भएको छ? पहिलेको जनप्रतिनिधि हुँदा र अहिलेको जनप्रतिनिधि हुँदा के फरक पाउनुभएको छ ?
म हिजोको व्यवस्था अन्तरगतको जुन जनप्रतिनिधि भए त्यतिबेला निरकुंश शासन प्रणाली थियो । त्यतिबेला तल जनताका विचमा गएर काम गर्नको लागि खास बजेटको व्यवस्था हुँदैनथ्यो र जनताका सानातिना समस्याहरु समाधान गर्ने अथवा मुद्धामामिला मिलाउनेमा केन्द्रित हुन्थ्यांै तर जब २०४६ पछि बहुदलिय व्यवस्थाको पुर्नस्थापना भइसकेपछि कम्तीमा जनताले आफ्नो कुराहरु राख्न पाउने र आफ्ना अभिव्यक्तिहरु दिन पाउने जुन खालको व्यवस्था आयो त्यसले अलि हिजोको व्यवस्थाको तुलनामा केही हदसम्म परिवर्तन भएको मलाई महसुस भयो । त्यसपछि जब २०६२÷०६३ को आन्दोलनबाट गणतन्त्र प्राप्त भयो। यो पुँजिवादी गणतन्त्र हो । गणतन्त्र प्राप्त भइसकेपछि अहिलेको संविधान अनुसार केन्द्रमा रहेका अधिकारहरु तलसम्म आए र संविधानले जुन ३ तहको सरकारको व्यवस्था ग¥यो। हामी सबैभन्दा तल्लो स्थानीय तहले आफैले कानुन बनाउन पाउने र हामीलाई प्राप्त भएको बजेटलाई आफै बाँडफाँड गरेर अगाडी बढ्न पाउने व्यवस्था भएकोले हिजोको तुलनामा अहिले त धेरै राम्रो छ।
 यो डेढ बर्षको अवधिमा मल्लरानी गाउँपालिकाको निम्ति लोकप्रिय कार्यक्रम तपाईले के ल्याउनुभयो ?
अब धेरै कुरा त अघिल्लो कार्यकालमा सुरु भएका कामहरु पूरा गर्ने चुनौती थियो । नीति तथा कार्यक्रममा गत बर्ष लिफ्ट खानेपानी धेरै सञ्चालन भएका छन् । जनताहरुलाई विद्युतको महशुल पुरै तिर्न समस्या थियो र हामीले ५० प्रतिशत अनुदान दिने व्यवस्था ग¥यौ। अहिले पनि चलिरहेका खानेपानी उपभोक्ताहरुलाई विद्युत महशुलको ५० प्रतिशत हामीले दिने गरेका छौं । त्यस्तै शिक्षा क्षेत्रका कुरा गर्दा शिक्षामा क्रमिक रुपमा सुधार हुँदै गएको छ। नियमित सञ्चालन भएका सडकहरुलाई निरन्तर सञ्चालन गर्ने तयारीमा छौ । सडक मर्मतसंभारकर्ता भनेर राखेका छौ। र उनीहरुलाई रोजगारी पनि मिलेको छ । हाम्रा नियमित चल्ने सडकहरुका सानातिना खाल्डा खुल्डी पुर्दै सुचारु गराईराखेका छौं ।
 तपाईहरुले शिक्षामा भर्ना शुल्क छुट भनेर नीति तथा कार्यक्रम पनि ल्याउनुभयोे, अहिले विद्यालयलाई अनुदान दिने कार्यक्रमबाट तपाई असफल हुनुभयो भन्ने गुनासो व्यापक छ नि के हो ?
त्यसो होइन किनभने यो शिक्षा निशुल्क हाम्रो मात्र होइन नेपाल सरकारको नीति तथा कार्यक्रम भित्र छ। माध्यमिक विद्यालय तहसम्म निशुल्क भनिएको छ । जुन गाउँपालिकामा शिक्षकहरुको दरबन्दी प्रर्याप्त छैन, त्यहाँ व्यवस्था गरेका छौ । त्यस्तै बालबिकास सहयोगी कार्यकर्ताहरुमा सरकारले दिन सकेको थिएन, त्यहाँ पनि हामीले थपेर दिएका छौ । पारिश्रमिकको व्यवस्था गरेका छौ। त्यसले गर्दा यो बुझाईमा हो, निशुल्क त नेपाल सरकारको नीति भित्रै छ । त्यसकारण उहाँहरुको जुन कुरा भ्रम थियो । विद्यालयले अनुदान दिने कार्यक्रम त राष्ट्रपति शैक्षिक सुधार कार्यक्रम, मुख्यमन्त्री सुधार कार्यक्रमबाट उहाँहरुको भौतिक सुधारका लागि दिइरहेका छौ । तल्लो तहका बालबालिकाहरुको लागि कक्षाकोठा बसाई दिईरहेका छौं । थप अनुदान त्यहाँको आवश्कता हेरेर दिने हो । आवश्यकता अनुसार दिईरहेका छौ । अब विद्यालय थप भएका त छैनन् उहाँहरुले आफै पारीश्रमिक पुगेन, हामीलाई भौतिक सुधार नै भएन भन्नुहुन्छ भने त राष्ट्रपति शैक्षिक सुधार कार्यक्रमबाट गत बर्ष र अहिलेको ४÷४ वडाहरुमा विल्डिङ निर्माण गरेका छौ । मुख्यमन्त्री कार्यालयबाट, खानेपनी शौचालय निर्माण भएका छन्। त्यसकारण त्यो उहाँहरुले भन्नुभयो बाहिर जनगुनासो आयो, त्यो होइन किनभने निशुल्क भनेको त नेपाल सरकारको नीति हो, त्यसकारण केन्द्रिय रुपबाट संघिय सरकारले दिने दरबन्दी अथवा विद्यार्थीको अनुपातमा दिनुपर्ने, त्यो धेरै बर्ष भयो रोकिएको छ तर त्यही समस्यामा परेर हामीले गाउँपालिकाले आफ्नो गाउँपालिकाबाट गाउँपालिकाका अनुदान शिक्षा भनेर दरबन्दी सिर्जना गरेर निरन्तरता दिइराखेका छौ ।
त्यस्तै जनताको आधारभूत समस्या आवश्यकता शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, बाटोघाटोको सुधारको योजनाहरु अब के–के छन ?

हामीले खासगरी यो शिक्षातर्फ त मैले अघि नै पनि भनिहाले शिक्षाक्षेत्रको लागि हामीले एउटा कार्यदल बनायौं, कार्यदलले अध्ययन प्रतिवेदन तयार ग¥यो त्यसको आधारमा हामी यस बर्ष देखि शिक्षा क्षेत्रलाई गुणस्तरीय शिक्षा दिनको लागि अगाडी बढाउने योजना बनाएका छौ । त्यसपछि सडकको कुरा गर्नुहुन्छ भने हामीसँग संघिय समपूरक अनुदान, समपूरक र प्रदेश समपूरकबाट पनि हामीले सडक अगाडी बढाउने योजना छ । ६ वटा बाटोहरु यो बर्ष सञ्चालन हुँदैछन् । त्यस्तै गरेर यो गत बर्ष देखि नै सुरु भएको मल्लरानी पर्यटकीय मार्ग थोरै समयमा पक्की बनाएर समापन हुँदैछ ।पर्यटन मार्ग स्थल पनि निर्माण भइरहेको छ । त्यस्तै हामीले अहिले हरेक वडालाई वडा केन्द्र मानेर वडा केन्द्रमा आउनको लागि एकएक वटा बाटो छनोट गरेर ९/९ लाख रुपंैया बजेट पनि छुट्याएका छौं । त्यसलाई सुधार गरेर कम्सेकम जनताहरु वडासम्म सहज रुपमा आउन सकुन भनेर त्यो योजना पनि सञ्चालनमा राखेका छौ । खानेपानीको कुरा गर्दा हामीकहाँ ग्रेयाबेटी फ्लो अत्यन्तै कम छ । मुहानहरु धेरै सुकिसके, त्यसले गर्दाखेरी अहिले हाम्रो पालिकाभरी सबै ठाउँ लिफ्ट खानेपानीकै आयोजनाहरु सञ्चालन भइरहेका छन् । त्यो अन्तरगत खलंगा झिमरुक लिफ्ट खानेपानी अन्तिम चरणमा छ । अब केही समयपछि त्यो सञ्चालनमा आउँछ । त्यस्तै गरेर वडा नं ३ को खरिगापाटा र दोमइखोला खानेपानी आयोजना चाही काम पुरा भएको छ । अव त्यहाँका उपभोक्ताहरुसँग हामी बसेर त्यसलाई तुरुन्त सञ्चालन गर्ने छौ । यसले केही हदसम्म खानेपानीको आपुर्ती हुन्छ भन्ने हामीलाई लागेको छ ।
हजुर त यो सिंगो गाउँपालिकाको अध्यक्ष हुनुहुन्छ ? कार्यक्रम कार्यान्वयनमा वडाध्यक्षहरुको भूमिका निकै महत्वपूर्ण हुन्छ,कार्यक्रम कार्यान्वयनको क्रममा कतै वडाध्यक्षहरुबाट केही असहयोग त भएको छैन तपाईलाई ?
भएको छैन् । किनभने उहाँहरु वडाध्यक्ष पनि हो एकातिर कार्यपालिका सदस्य पनि हो । हामी हरेक कुराहरु गर्दा खेरी कार्यपालिकाको बैठक बस्दा छलफल गरेर निर्णय गरेर अगाडी जान्छौ । त्यसैले त्यस्तो समस्या आउँदैन् ।
हजुर त राजमोको २६ बर्ष जिल्ला अध्यक्ष भएर पनि चलाउनुभयो । समाजवाद उन्मुख कार्यक्रमहरु के–के हुन सक्छन् ?
तपाईले एउटा ठूलै प्रश्न गर्नुभयो । म २६ बर्ष जतिबेला राष्ट्रिय जनमोर्चाको जिल्ला अध्यक्ष भए । त्यतिबेला मुलुक द्धन्द्धमा थियो । त्यतिबेला द्धन्द्धको पक्षमा नेकपा माओवादी र सरकार रणभुमिमा थियो । जनताहरुलाई अत्यन्तै समस्या थियो । किनभने त्यतिबेला हिड्डुल गर्न, आवतजावत गर्न धेरै समस्याहरु थिए । तर पनि हामीले त्यतिबेला नसुराकी नखुराकी नारा लियौं । त्यसकारण हामीले नसुराकी नखुराकीको नारा लिएपछि दुबै पक्षबाट जनतालाई बचाएर लैजानुपर्छ भनेर द्धन्द्धरत पक्षबाट भएका कमिकमजोरी हामीले भण्डाफोर ग¥यौ । सरकारको तर्फबाट जनता मार्ने काम भयो । त्यसको पनि डटेरै भण्डाफोर ग¥यौ र कम्सेकम प्यूठानमा त्यति क्षति हुन पुगेन । किनकी हामी गाउँघरमै गयौं जनताका विचमा गयौं ।सबै कुराहरुको प्रस्ट पार्दै राजनितिक प्रशिक्षण चलायौं । त्यसले पनि एउटा दुबै पक्षलाई जनता विरोधी काम गर्न हुन्न भन्ने हाम्रो अभियानले केही हदसम्म काम गरेको मैले महसुस गरे । त्यसपछि म २६ बर्ष रहिरहदा प्यूठानका सबै राजनितिक पार्टीहरुसँग मेरो नजिकको सम्बन्ध भयो । किनभने मैले कहिल्यै पनि कसैका विरुद्ध त्यस्ता खालका कुरा गर्ने काम गरिन र सबै साथीहरुसँग समन्वय गरे सबै राजनितिक पार्टीहरुसँग समन्वय गरेर जिल्लालाई अगाडी बढाउन पर्छ भन्ने कुरा मेरो निरन्तर रहिरहयो । र अहिले पनि सहपाठी भएर काम गर्ने धेरै राजनितिक दलका साथीहरु, विभिन्न क्षेत्रमा हुनुहुन्छ, र अहिले पनि उहाँहरुसँग मेरो त्यही ढङ्गको सुमधुर सम्बन्ध छ । र जिल्लालाई अगाडी बढाउनको लागि उहाँहरुसँग अहिले पनि भलाकुसारी हुने गर्छ ।
 जिल्लाका हरेक बजारहरुमा बैंक छन् । पूर्वी प्यूठानको चुँजाठाटीमा अहिलेसम्म एउटा पनि आई.एम.ई समेत छैन् । अघिल्लो कार्यकालमा पनि भएन, चुँजाठाटीका स्थानीयले बैंकको सेवा सुविधा नजिकबाट लिन नै पाएनन्,किन यस्तो समस्या भो ? अब हजुरको कार्यकालमा के हुन्छ ?
त्यसको लागि हामी आइसकेपछि धेरै कोसिस ग¥यौ । समन्वय पनि ग¥यौ तर बैंकको एउटा संस्थागत बैंक जाने कुरा गरेका थिए । खासगरी त्यहाँ सरकारी कारोबार हुँदैन् । हाम्रो वडा नं.३ को पुच्छारमा चुँजाठाटी बजार पर्छ । अब सबै हाम्रा पालिका लगायत सबैको केन्द्र खलंगामा पर्ने भएको कारणले उनीहरुले अलि असहजता देखाएका छन् । तैपनि हामीले प्रयत्न के गरिरहेको छौं भने कम्सेकम टाढा विदेशबाट पैसा पठाउनेहरु खलंगा नै आउनुपर्छ भन्ने भन्नुभन्दा चुँजाठाटीबाट सहजता जस्तो देखिन्छ । ऐरावतीको वडा नं ६ को केही भाग उतापट्टी गएर भूमिका स्थान नगरपालिका अर्घाखाँचीका केही भाग पनि त्यो चुँजाठाटी केन्द्रमा पर्छ । त्यसको लागि हामी प्रयत्नरत छौं । अब सफल नहुँदै तपाईलाई यो भइहाल्छ भनेर भन्न उचित नहोला किनभने हामी लागि राखेका छौ । कैयौ चिजहरु सहज ढङ्गले मान्दोरहेनछन् ।त्यसको लागि प्रयत्न चाही भइरहेको छ ।
त्यसमा स्थानीय सरकारको त जोडदार पहल हुन पर्दैन र अध्यक्ष ज्यू ?
होइन जोडदार पहल हुन जरुरी त छ, हामीले पहल पनि गरिरहेका छौ । अब त्यो नदेखिदै र रिजल्ट नआउँदै त्यसको परिणाम त देख्नुहुन्न । जस्तो अहिले सामाजिक सुरुक्ष भत्ता वडामै गएर वितरण गरेका छौ, किनभने यहाँ भएका बैंकलाई बोलाएर समन्वय गरेर पहिला नेपाल बैंकले मात्र वितरण गथ्र्यो, भिडभाड हुन्थ्यो, र मान्छे आउँदा असहज भएको हुँनाले अहिले हामी गतबर्ष देखि ३ वटा बैंक राष्ट्रिय बाणिज्य बैंक, शाइन रेशुगां बैंक र नेपाल बैंक सँग समन्वय गरेर अहिले हाम्रा सामाजिक सुरक्षा भत्ता पाउने बृद्धहरुलाई वडा स्तरमै लगेर उहाँहरुकै हातबाट सामाजिक सुरक्षा भत्ता उपलब्ध गराएका छौ । अब यसले विस्तारै बैंकहरु हामी प्रति नजिक हुँदै हुनुहुन्छ, त्यसले गर्दा हामी प्रयत्न गर्दैछौ र त्यसपछि चँजाठाटीमा एउटा सानो यूनिटमा मात्र भएपनि बैंक राख्न सक्छौ की भनेर हामी लागिरहेका छौं ।
 हवस् त निकै महत्वपूर्ण समय दिनुभयो धन्यवाद तपाईलाई । अन्तिममा केही भन्न मन लागेका र मैले सोध्न छुटेका केही कुरा छन् भने भन्न सक्नुहुन्छ ।
धन्यवाद, पत्रकार मित्र, झुलेनी पोस्टले जुन आज मल्लरानी गाउँपालिकामा आएर हाम्रो बिचार लिने जमर्काे गर्नुभयो । यहाँहरुलाई मल्लरानी गाउँपालिकाको अध्यक्षको तर्फबाट धेरै धन्यवाद दिन चाहान्छु । र सँगसँगै अब यो मल्लरानी गाउँपालिकामा हामीले गरेका धेरै राम्रो काम छन् । अब ती सबै एकै छिनको यो अन्तरवार्तामा सम्भव हुँदैन् । किनभने यस बर्ष हामीले धेरै मान्छेहरु जनश्रम गर्नबाट बिमुख भए, सरकारकै मुख ताक्ने हरेक चिजमा त्यो भइरहेको हुुँदा हामीले यो अहिले २०८०/०८१ को एउटा नीति कार्यक्रम ल्यायौं र रिचार्ज पोखरीहरु हामी जनप्रतिनिधिले नै श्रम गरेर नजिकका स्थानीय बासिन्दालाई पनि बोलाएर निर्माण गरौ भन्ने अभियान चलायौं । र विभिन्न वडाहरु मा रिचार्ज पोखरी निर्माण समेत गरिसकेका छौं । यो गर्न खोजेको के हो भने हामीले केही श्रम गर्नुपर्छ र हामी श्रममा अगाडी भयौं भने कम्सेकम सबै चिज सरकारको मुख ताकेर हुँदैन् । हिजो पनि परम्परागत रुपमा हामीले बाटो, पधेँरा कुवा, सरसफाई गर्ने निरन्तर एउटा परम्परा थियो । त्यो अहिले बिचमा रोकिएको छ । त्यसलाई फेरी सुचारु गर्नुपर्छ भन्ने सोचाइका साथ हामी यसरी लागि परिरहेका छौ । त्यस्तै गरेर मल्लरानी गाउँपालिका भित्र कैयौ बस्तिहरु अहिले पनि आवतजावत गर्न अप्ठ्यारो छ । जस्तै वडा नं १ दुईवटा खण्डमा छ । उपल्लो भेगका बासिन्दाहरु झिमरुक, प्यूठान नगरपालिका छोएर खलंगा आउनुपर्छ । त्यसै गरि मल्लरानी पर्यटकीय मार्ग छ त्यो सँगै अर्काे एउटा नेपाल सरकारको रणनीति सडक अन्तरगत एउटा सडक निर्माण गरेको छ । सँगै हाम्रो संघिय समपूरक छ । वडा नं १ को देउरालीबाट थाम सोलहाल्ना जाने बाटोको लागि निरन्तर प्रयत्न गरेका छौ र त्यो बाटो सम्पन्न भयो भने देखि हाम्रा उपल्लो भेगका बासिन्दाहरु सिधै हाम्रै पालिकाबाट आउन सक्नुहुन्छ र एउटा सुगमता पनि हुन्छ । अर्र्घाखाँचीको मालारानीसँग जोडिन्छ र मालारानीका स्थानीय पनि त्यहाँबाट आवतजावत गर्न सक्छन् । त्यसले हाम्रो मल्लरानीको पर्यटकीय क्षेत्रलाई पनि राम्रो बनाउँछ र सदरमुकाम खलंगामा पनि आवतजावत र सुगमता हुन्छ भन्ने विश्वास लिएका छौ । यस्तै गरेर खानेपानी, विद्युतीकरणका कुराहरु छन् । धेरै क्षेत्र हाम्रो विद्युतीकरण भइसकेको छ । केही घरहरु छुटेका होलान् । सँगै बजार क्षेत्रपनि हामीले रातको समयमा उज्यालो बनाईराख्न पर्छ भनेर हाम्रो सोलार बत्तिको कार्यक्रम छ । गतबर्ष हामीले चाही खलंगामा एक ठाउँ थप्यौ र चुँजाठाटीमा २ वटा व्यवस्था गरेका छौ । यसबर्ष पनि सानासाना बजार क्षेत्र र वडामा उज्यालो दिने कार्यक्रम पनि राखेका छौं । यस्तै सरसफाईलाई ध्यान दिदा खलंगा बजार लगायत बजार केन्द्रको फोहोर मैलालाई व्यवस्थापन गर्नका लागि हामीले यस बर्ष १५ लाख बजेट छुट्याएका छौ र वडा नं ३ हुँदै वडा नं ४ को भैरवडाडाँ क्षेत्रमा विभिन्न प्रक्रिया पु¥याएर त्यो ठाउँलाई छनोट गरेका छौ । त्यहाँ सँम्म पुग्नको लागि ६ लाख बिनियोजन गरेर बाटो निर्माण गरिसकेका छौ । यो बर्ष हामीले त्यो फोहोर मैला लगेर डम्पिङ गर्नको लागि डम्पिङ निर्माण गर्ने कार्य छ । त्यसलाई अगाडी बढायौ भने बजारहरुलाई स्वच्छ बनाउन मदत पुग्छ, फोहोर मैलाबाट बच्न सक्छौ भन्ने आशा र विश्वास लिएका छौ ।

प्रतिकृया दिनुहोस्

गणतन्त्र आएपनि जनताको समस्या जस्ताको त्यस्तै

१७ औं गणतन्त्र दिवस प्यूठानमा विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाईएको छ । दिवसको अवसरमा प्यूठानको खलंगामा...

पौडेल बंश महासंघ लुम्बिनी प्रदेशको पहिलो बैठक स्वर्गद्धारीमा सम्पन्न

प्यूठान, पौडेल बंश महासंघ लुम्विनी प्रदेश कमिटीको पहिलो बैठक प्यूठानको प्रमुख धार्मिक तथा पर्यटकिय स्थल...

कालिबहादुर के.सि. को स्मृतिमा श्रद्धाञ्जली कार्यक्रम सम्पन्न

सामाजिक अगुवा तथा बौद्धिक ब्यक्तित्व काली बहादुर के.सी.को स्मृतिमा श्रद्धाञ्जली कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ ।...

माण्डवी ३ मा निशुल्क कम्प्यूटर तालिम सञ्चालन

माण्डवी गाउँपालिका ३ मा ३ महिने निशुल्क कम्प्यूटर तालिम सञ्चालन भएको छ । वडामा गठन...

चितवन बस दुर्घटना : थप एक पुरुषको मृत्यु

नारायणगढ–मुग्लिन सडकमा चारवटा गाडी ठोक्किएर भएको दुर्घटनामा थप एक जना पुरुषको मृत्यु भएको छ ।...