प्युठानका ६४ वडामध्ये २ वटा वडामा मात्रै महिला वडाध्यक्ष निर्वाचित छन् । सरुमारानी गाउँपालिकाको वडा नं ५ लक्ष्मी पल्ली मगर र प्युठान नगरपालिकाको वडा नं १ मा साधना रावत वडाध्यक्ष छन् । दुवै वडाध्यक्षले बजेट अभावकै कारण भनेजस्तो काम गर्न नसकेको बताउँछन् ।

वडामा आउने बजेट मर्मत सम्भार र विपद्मा खर्च हुने हुनाले आफूहरूले महिलालाई नै लक्षित गरेर विशेष कार्यक्रम चलाउन नसकेको सरुमारानी ५ की वडाध्यक्ष लक्ष्मी पल्लि मगरले बताइन । “बजेटको अधिकारबाट वडाध्यक्षहरू टाढा भएको र सीमित स्रोतबाट मात्र काम गर्नुपर्ने भएकाले पर्याप्त बजेट अभावमा आफूले चाहेको काम गर्न सकिएको छैन” सरुमारानी गाउँपालिका वडा नं ५ कि वडाध्यक्ष लक्ष्मी पल्लि मगरले भनिन्– “महिलाहरूलाई आयआर्जनसँग जोड्नका लागि महिला उद्यमशीलता तालिम र उद्यमका लागि बिउ पुँजी सृजना लगायतका आवश्यकताहरू छन् तर, बजेट अभावका काम गर्न सकिएको छैन । २ वर्षसम्म वडामा बजेट सिलिङ्गनै थिएन । अहिले ११ लाख ७१ हजार मात्र छ । त्यो बजेटले के नै गर्न सकिन्छ र ?”

आफू वडाध्यक्ष भएपछि महिलाहरू निर्धक्क भएर आफूसँग गुनासो गर्न तथा व्यावसायिक योजनाबारे छलफल र विकास निर्माणका काममा सहभागिता बढेको अनुभव प्युठान नगरपालिका वडा नं १ कि वडाध्यक्ष साधना राउतको छ । “म वडाध्यक्ष भइसकेपछि वडाभित्र ६०-७० जना महिलाहरूलाई उद्यमशीलताको तालिम दिइएको छ ।” वडाध्यक्ष राउतले भनिन्– “तर, तालिम दिने र उनीहरूको सङ्ख्या गन्ने मात्र भएको छ । महिलाहरूलाई उद्यमी बनाउन उनीहरूको घर परिवारले पनि लगानी गर्न कम प्राथमिकता दिने, वडामा भएको बजेट मर्मत सम्भारमै सकिने भएकाले उनीहरूलाई उद्यमी बनाउन पालिका वा प्रदेश र सङ्घले लगानी गर्नुपर्छ । प्रविधि अनुदान, ब्याज अनुदान वा सुपथ ब्याजदरमा ऋण लगायतका कार्यक्रम आवश्यक छ तर, ती कामहरू वडाबाट सम्भव छैन ।”