प्यूठान—जिल्लामा हिंसाका घटनाहरु घट्न नसकेको पाईएको छ । गत बर्षको तुलनामा यस बर्ष पनि विभिन्न खाले हिंसाका घटनाहरु बढेको एक तथ्यांकले देखाएको छ । त्यसमा पनि बालविवाह र दबाबपूर्ण बिवाहको दर बढिरहेको देखिएको छ । बालविवाहको न्यूनीकरणका लागि धेरै प्रयास भए पनि अझै घट्न नसकेको सरोकारवालाहरु बताउँछन् ।
प्युठान जिल्ला अस्पताल बिजुवारमा सञ्चालित एकद्वार संकट व्यवस्थापन केन्द्र (ओसिएमसी) ले प्रस्तुत गरेको तथ्यांकलाई हेर्दा जिल्लाको मुख्य शहरमा रहेको प्यूठान नगरपालिकामा बालविवाह र दबाबपूर्ण विवाहको दर सबैभन्दा बढी देखिन्छ। गत श्रावणदेखि असार १८ गतेसम्म ५ सय ६० वटा विभिन्न हिंसाका घटना आफू कहाँ दर्ता भएको प्युठान जिल्ला अस्पताल बिजुवारमा सञ्चालित एकद्वार संकट व्यवस्थापन केन्द्र (ओसिएमसी)की फोकल पर्सन राधा के.सीले बताईन । केसीका अनुसार यस मध्ये २ सय ६८ वटा बालविवाह र दबाबपूर्ण विवाहका घटना छन् । प्युठान नगरपालिकामा मात्र ६१ जनाको यस सम्बन्धि घटना दर्ता भएको तथ्यांकमा उल्लेख छ । ‘हिंसाका घटना समाधान गर्न प्रयास गरेकै छौ,केन्द्रकी फोकल पर्सन राधा केसीले भनिन,–“ तर पनि घटेका छैनन्।’ जनचेतनाको अभाव, धार्मिक सामाजिक मूल्यमान्यताले गर्दा हिंसाका घटना घट्न नसकेको उनको भनाई छ । सुरक्षा, सेफ हाउसको उचित व्यवस्थापनको चुनौतीपूर्ण अवस्थाकै बिचमा प्रभावकारी सेवा दिन हरपल प्रयारत रहेको उनले बताइन । दर्ता भएका सबै प्रकारका हिंसाका घटनामध्ये सबैभन्दा बढी बालविवाह र दबाबपूर्ण विवाहका घटना रहेको तथ्यांकले देखाएको छ । केन्द्रको तथ्यांक अनुसार १६ जना पुरुष पनि हिंसाका घटना लिएर आएको देखिएको छ । यसले सबै वर्ग जाति हिंसाबाट अछुत नरहेको भन्दै हिंसा लुकाएर नबस्न उनले सबैलाई आग्रह गरिन ।
प्युठान जिल्ला अस्पताल बिजुवारमा सञ्चालित एकद्वार संकट व्यवस्थापन केन्द्रको बुधबार भएको जिल्ला समन्वय समितिको समिक्षा बैठकमा जिल्ला अस्पतालका मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा.प्रमिला खनालले ओसिएमसीको सेवालाई सहज र प्रभावकारी बनाउन आफुहरु प्रयासरत रहेको बताईन । अस्पताल विकास समितिका अध्यक्ष विजय विराज बिष्टले हिंसात्मक घटनाहरु कम गर्नका लागि सबैको सहकार्य आवश्यक रहेको बताए । हिंसामा परेकाहरुलाई उचित व्यवस्थापन गर्नका लागि उपयुक्त सेफ हाउसको अभाव रहेको सन्दर्भमा उनले जिल्लाको मल्लरानी गाउँपालिका खलंगामा रहेको सेफ हाउसलाई जिल्ला स्तरिय रुपमा नै सञ्चालनका लागि पहल थाल्ने बताए । कार्यक्रममा प्रमुख जिल्ला अधिकारी मदन कोईरालाले हिंसा न्यूनीकरणका लागि सबैको सहकार्य आवश्यक रहेको भन्दै स्थानीय सरकार र यससंग सम्बन्धित रहेर काम गर्ने संघ संस्थाहरुले सहकार्य र समन्वय गर्नुपर्ने बताए ।